Pré-mantelzorgwoning: wat is het, regels, vergunning & aanvraag
Wilt u alvast een woning plaatsen voor een naaste die nog geen zorg nodig heeft, maar waarbij dat in de toekomst wél verwacht wordt? Dan is een pré-mantelzorgwoning mogelijk de juiste oplossing. In deze gids leest u wat een pré-mantelzorgwoning precies is, welke regels en voorwaarden er gelden, of u altijd een vergunning nodig heeft en hoe de aanvraagprocedure werkt.
Wat is een pré-mantelzorgwoning?
Een pré-mantelzorgwoning is een zelfstandige woonruimte op het terrein van een bestaande woning, bedoeld voor een toekomstige mantelzorgsituatie. Het grote verschil met een gewone mantelzorgwoning is dat er op het moment van plaatsing nog geen sprake hoeft te zijn van mantelzorg of een zorgindicatie. U handelt vooruitlopend op een zorgsituatie die u binnen 10 jaar verwacht.
De pré-mantelzorgwoning maakt het mogelijk om dicht bij een naaste te wonen, zelfstandig en met eigen privacy, en om alvast vertrouwd te raken met de woonsituatie voordat de zorg daadwerkelijk nodig is.
Verschil tussen een pré-mantelzorgwoning en een mantelzorgwoning?
Bij een reguliere mantelzorgwoning is de zorgsituatie er al: er is aantoonbare, intensieve mantelzorg en in veel gevallen een zorgindicatie. De mantelzorgwoning kan in dat geval vergunningsvrij worden geplaatst als aan alle landelijke bouwvoorwaarden is voldaan.
Bij een pré-mantelzorgwoning is er nog geen sprake van mantelzorg. De woning wordt geplaatst als voorbereiding op de toekomst. Omdat de situatie formeel nog geen mantelzorgsituatie is, is voor een pré-mantelzorgwoning altijd een omgevingsvergunning verplicht. Gemeenten zijn bovendien niet verplicht om pré-mantelzorgwoningen toe te staan: het beleid verschilt per gemeente.
Op de pagina over mantelzorgwoning regels leest u wat er precies verschilt in de regelgeving tussen beide woningtypen.
Voor wie is een pré-mantelzorgwoning bedoeld?
Een pré-mantelzorgwoning is bedoeld voor twee situaties. In de eerste situatie woont de toekomstige zorgontvanger in de pré-mantelzorgwoning, terwijl de toekomstige mantelzorger in de hoofdwoning woont. In de tweede situatie is het omgekeerd: de toekomstige mantelzorger betrekt de pré-mantelzorgwoning, zodat hij of zij dicht bij de persoon is voor wie later gezorgd wordt.
De meest voorkomende voorwaarden voor wie in aanmerking komt zijn als volgt:
- U heeft de AOW-leeftijd bereikt, of u bent jonger maar heeft een aandoening of beperking waardoor de verwachting is dat u binnen 10 jaar mantelzorg nodig zult hebben.
- Er bestaat een aantoonbare familie- of sociale relatie tussen de bewoners van de pré-mantelzorgwoning en het hoofdhuis.
- In de pré-mantelzorgwoning wonen maximaal twee personen.
Let op: de exacte leeftijdsgrens en voorwaarden verschillen per gemeente. Sommige gemeenten hanteren 67 jaar als grens, andere 70 jaar. Informeer altijd bij uw eigen gemeente.
Heeft u altijd een vergunning nodig voor een pré-mantelzorgwoning?
Ja, voor een pré-mantelzorgwoning heeft u altijd een omgevingsvergunning nodig. Dit is het belangrijkste verschil met een reguliere mantelzorgwoning, die in veel gevallen vergunningsvrij geplaatst kan worden. Omdat er bij een pré-mantelzorgwoning nog geen zorgsituatie is, valt de woning niet onder de vergunningsvrije regeling van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
De gemeente beoordeelt per aanvraag of zij wil meewerken. Gemeenten mogen onder de Omgevingswet zelf beleid vaststellen voor pré-mantelzorgwoningen. Dit beleid is opgenomen in het omgevingsplan van de gemeente. Het is verstandig om voorafgaand aan de aanvraag een vooroverleg (ook wel principeverzoek of conceptverzoek) aan te vragen bij de gemeente.
Concuro begeleidt u bij de volledige vergunningaanvraag. Neem contact op om te bespreken wat er in uw situatie nodig is.
Hoe lang mag een pré-mantelzorgwoning blijven staan?
Gemeenten geven doorgaans een tijdelijke omgevingsvergunning af voor een periode van maximaal 10 jaar. Binnen die periode wordt verwacht dat de zorgsituatie ontstaat. Na 10 jaar zijn er twee mogelijkheden. Als er inmiddels sprake is van een mantelzorgsituatie, kan de woning worden omgezet naar een reguliere mantelzorgwoning en blijft de vergunning van kracht zolang de zorgsituatie duurt. Als er na 10 jaar nog steeds geen sprake is van mantelzorg, moet er een nieuwe vergunning worden aangevraagd of moet de woning worden verwijderd.
Welke mogelijkheden zijn er voor een pré-mantelzorgwoning?
Net als bij een reguliere mantelzorgwoning zijn er verschillende manieren om een pré-mantelzorgwoning te realiseren.
De meest populaire optie is het plaatsen van een tijdelijke woonunit of prefab mantelzorgwoning in de tuin. Deze units worden kant-en-klaar geleverd en zijn snel te plaatsen. Bij Concuro zijn onze woningen doorgaans binnen 8 weken gereed voor plaatsing. Bekijk onze modellen voor een concreet beeld van de mogelijkheden.
Een tweede optie is de ombouw van een bestaand bijgebouw, zoals een garage of schuur, tot zelfstandige woonruimte. Tot slot is er de permanente aanbouw of uitbreiding van de bestaande woning, waarbij een deel van het perceel wordt benut voor een zelfstandige wooneenheid.
Waar moet een pré-mantelzorgwoning aan voldoen?
Naast de gemeentelijke voorwaarden moet de pré-mantelzorgwoning ook voldoen aan de bouwtechnische eisen van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Denk hierbij aan eisen op het gebied van isolatie, ventilatie, brandveiligheid en toegankelijkheid. Concuro bouwt al haar woningen op basis van de actuele bouw- en isolatienormen, inclusief hoge RC-waardes en drempelvrije badkamers.
Aanvullende voorwaarden die gemeenten vaak stellen zijn parkeren op eigen terrein, een goede stedenbouwkundige inpassing (oppervlakte, ligging, afstand tot de hoofdwoning), aansluiting op riolering en het voeren van een omgevingsdialoog met buren. Nadat de gemeente positief heeft geoordeeld op het principeverzoek, vraagt u via het Omgevingsloket de officiële omgevingsvergunning aan.
Eigen huisnummer voor de pré-mantelzorgwoning
Omdat een pré-mantelzorgwoning een zelfstandig bewoonde ruimte is, krijgt de woning doorgaans een eigen huisnummer. Dit gebeurt automatisch bij de vergunningverlening en is belangrijk voor de vindbaarheid door hulpdiensten en postbezorging. Let op: een eigen huisnummer geeft geen recht op permanente, zelfstandige bewoning na afloop van de pré-mantelzorgperiode.
Financiële gevolgen: waar moet u rekening mee houden?
Het plaatsen van een pré-mantelzorgwoning kan financiële gevolgen hebben. Alle kosten voor de bouw, plaatsing, vergunningaanvraag en eventuele verwijdering zijn voor eigen rekening. Daarnaast kan een pré-mantelzorgwoning van invloed zijn op de WOZ-waarde van uw perceel, op toeslagen, op gemeentelijke heffingen en op uitkeringen. Raadpleeg vooraf een financieel adviseur of de gemeente om een goed beeld te krijgen van de financiële impact.
Concuro werkt met een vaste prijs vooraf, zonder verborgen kosten. Wij bieden bovendien een terugkoopgarantie: mochten de plannen wijzigen, dan neemt Concuro de woning terug tegen een vooraf afgesproken waarde.
Overgang van pré-mantelzorgwoning naar mantelzorgwoning
Zodra de zorgsituatie verandert en er daadwerkelijk sprake is van intensieve mantelzorg, moet dit worden gemeld bij de gemeente. De tijdelijke vergunning voor de pré-mantelzorgwoning wordt dan omgezet naar een vergunning voor een reguliere mantelzorgwoning. De woning mag blijven staan zolang de mantelzorgsituatie voortduurt. Voor de omzetting kan een mantelzorgverklaring nodig zijn, afgegeven door een onafhankelijke instantie.
Wat gebeurt er als de pré-mantelzorgsituatie stopt?
Als de pré-mantelzorgsituatie eindigt doordat de toekomstige zorgontvanger verhuist, overlijdt of herstelt, mag de woning niet langer als zelfstandige woning worden gebruikt. In de meeste gevallen moet de woning worden verwijderd of moeten de voorzieningen die de woning zelfstandig bewoonbaar maken (keuken, badkamer) worden verwijderd. De gemeente trekt het huisnummer in zodra de situatie is gemeld.
Concuro ontzorgt u ook bij dit proces. Via onze terugkoopgarantie neemt Concuro de woning terug, zodat u niet met een woning blijft zitten. Lees meer over onze aanpak op de pagina mantelzorgwoningen.
Pré-mantelzorgwoning kopen: stap voor stap met Concuro
Stap 1 – Oriëntatie en adviesgesprek
Concuro bespreekt uw situatie en de mogelijkheden in uw gemeente. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek in onze showroom in Barneveld.
Stap 2 – Gemeentecheck en principeverzoek
Wij vragen het gemeentelijk beleid op en begeleiden u bij het indienen van een principeverzoek of vooroverleg via het Omgevingsloket.
Stap 3 – Ontwerp op maat
Op basis van uw perceel en wensen stelt onze ontwerper een passend ontwerp op. Bekijk onze modellen, zoals de Canna, Carus of Cato, voor inspiratie.
Stap 4 – Vergunningaanvraag
Concuro verzorgt de volledige aanvraag van de omgevingsvergunning, inclusief alle benodigde stukken.
Stap 5 – Productie en plaatsing
Uw woning wordt gebouwd in onze werkplaats (circa 8 weken) en in één dag geplaatst op uw perceel.
Stap 6 – Oplevering en nazorg
Na oplevering blijft Concuro uw aanspreekpunt. Onze volledige werkwijze leest u stap voor stap op de daarvoor bestemde pagina.
Pré-mantelzorgwoning beleid per gemeente: let hierop
Gemeenten hebben onder de Omgevingswet veel vrijheid om zelf beleid te voeren voor pré-mantelzorgwoningen. Dit betekent dat de voorwaarden, leeftijdsgrenzen, maximale oppervlaktes en looptijden per gemeente kunnen verschillen. Gemeenten die actief beleid hebben opgesteld, leggen de regels vast in het omgevingsplan.
Wilt u weten wat er in uw gemeente geldt? Concuro vraagt dit voor u op en adviseert u over de haalbaarheid van uw plannen. Op het blog houden wij u op de hoogte van landelijke ontwikkelingen, zoals het wetsvoorstel van Mona Keijzer dat mantelzorgwoningen landelijk toegankelijker gaat maken.
Veelgestelde vragen over de pré-mantelzorgwoning
Wat is een pré-mantelzorgwoning?
Een pré-mantelzorgwoning is een zelfstandige woning op het terrein van een bestaande woning, die wordt geplaatst voordat er sprake is van mantelzorg. De woning is voorbereid op een toekomstige zorgsituatie die naar verwachting binnen 10 jaar ontstaat.
Wat is het verschil tussen een pré-mantelzorgwoning en een mantelzorgwoning?
Bij een mantelzorgwoning is er al sprake van intensieve mantelzorg. Bij een pré-mantelzorgwoning is dat nog niet het geval. Een mantelzorgwoning kan in veel gevallen vergunningsvrij worden geplaatst; een pré-mantelzorgwoning vereist altijd een omgevingsvergunning.
Heb ik altijd een vergunning nodig voor een pré-mantelzorgwoning?
Ja, voor een pré-mantelzorgwoning is altijd een omgevingsvergunning vereist. Gemeenten zijn bovendien niet verplicht om pré-mantelzorgwoningen toe te staan. De regels verschillen per gemeente.
Hoe lang mag een pré-mantelzorgwoning blijven staan?
Gemeenten geven doorgaans een tijdelijke vergunning af voor maximaal 10 jaar. Na die periode moet een nieuwe vergunning worden aangevraagd of moet de woning worden verwijderd, tenzij de situatie is overgegaan in een reguliere mantelzorgsituatie.
Welke leeftijdsgrens geldt er voor een pré-mantelzorgwoning?
De meest gehanteerde grens is de AOW-leeftijd (momenteel 67 jaar). Sommige gemeenten hanteren 70 jaar. Bent u jonger, maar heeft u een aandoening of beperking waardoor u binnen 10 jaar mantelzorg verwacht nodig te hebben? Dan kunt u mogelijk ook in aanmerking komen. Controleer altijd de regels bij uw eigen gemeente.
Kan ik een pré-mantelzorgwoning kopen bij Concuro?
Ja, Concuro bouwt en levert pré-mantelzorgwoningen op maat. Wij begeleiden u bij de vergunningaanvraag, het ontwerp en de plaatsing. Neem contact op voor een vrijblijvend adviesgesprek of bekijk onze modellen.
Wat gebeurt er met de pré-mantelzorgwoning als de zorgsituatie niet ontstaat?
Als de pré-mantelzorgsituatie eindigt of niet wordt omgezet naar mantelzorg, moet de woning worden verwijderd of moeten de zelfstandige voorzieningen worden weggehaald. Concuro biedt hiervoor een terugkoopgarantie.
Heeft een pré-mantelzorgwoning een eigen huisnummer?
Ja, een pré-mantelzorgwoning krijgt bij vergunningverlening doorgaans automatisch een eigen huisnummer. Dit geeft echter geen recht op permanente zelfstandige bewoning na afloop van de pré-mantelzorgperiode.
Wat zijn de kosten van een pré-mantelzorgwoning?
Alle kosten, inclusief bouw, plaatsing, vergunningaanvraag en eventuele verwijdering, zijn voor eigen rekening. Concuro werkt met een vaste prijs vooraf. Neem contact op voor een vrijblijvend kostenoverzicht.
Laat u ontzorgen door Concuro
Een pré-mantelzorgwoning is een slimme manier om vooruit te denken en uw naaste dicht bij u te houden, zonder te wachten tot de zorg daadwerkelijk nodig is. De regelgeving is complex en verschilt per gemeente, maar Concuro neemt het hele traject uit uw handen: van perceelcheck en gemeentecheck tot vergunningaanvraag, ontwerp, bouw en oplevering.
Bekijk onze modellen voor een eerste indruk, vraag de brochure aan voor alle details of neem vandaag nog contact op voor een vrijblijvend gesprek in onze showroom in Barneveld.